De wijnwereld van Vicky

April in de Lingua d'OcWijnen om te reizen

Posted by Vicky Corbeels Wed, April 11, 2018 23:37:07

Het is april, we slalommen in de Languedoc en op het einde van de dag zijn we bevroren. We zien onweer, strakke wind vangt onze haren, straten lopen over, het dakraam van de wagen klettert onder de hagel. Hagel! Het seizoen slaat genadeloos toe op de beginnende vruchtbaarheid van de wijnrank. De volgroene knoppen zitten nog strak aan de draagtak in de Minervois, maar in Picpoul de Pinet openen ze al iets verder. Daar hadden we, op dag drie van ons geweldig georganiseerde minitrip, de eerste en ook laatste zonnestraal gezien op het biodynamische veld van Anaïs (dochter) en Yves (vader) Ricome. (Nog) geen hagel of vries rond Béziers en het Bassin de Thau, wel in Saint-Chinian. Voorlopig ook geen paniekerige reacties, enkel “de regen komt wat laat, maar na 6 maanden droogte zijn we tevreden met elke druppel”. Wijnmakers zijn weerbaar. Hadden ze er tijd voor, ze zouden zalen vol mindfulness kunnen geven.


We waren vier genodigden van het CIVL, het interprofessionele comité dat de belangen van de Languedoc wijnen behartigt. Ons werd a priori gevraagd wat we precies wilden (her)ontdekken in de 240.000ha grote regio. Bleek dat bij ons vier nogal gelijklopend: de bio-tendens, nieuwe appellaties, nieuwkomers in de gemeentelijke appellaties. Dat we net voor de bloei kwamen, wanneer de wijngaard op zijn sensueelst geurt, kon het vooruitzicht naar een drukke vierdaagse door vijf Occitaanse wijnregio’s niet drukken. “We” waren de gelukzakken Andy De Brouwer (Les Eleveurs in Halle), Julien Stéphant (Etiquette in Brussel) en Eric Boschman (zichzelf, overal) en ikzelf.

Blog image

Het CIVL stuurde ons op weg met drie elkaar aflossende dynamische medewerkers: het eerste teken dat de streek zich na jaren van inperking van het productieareaal aan het herpositioneren is. Was ook de eerste boodschap, vlakbij het Canal du Midi, in het Maison du Vin van de Minervois: de rendementen van de wijnmakers die tot de appellatie (blijven) behoren, liggen al zo laag, dat niet velen zich aan overproductie kunnen bezondigen. In de Faugères, de enige appellatie ter wereld die uitsluitend op schisten ligt, hetzelfde besef: de pejoratieve bijklank als “wijnplas van Frankrijk” (samen met de Roussillon blijft het wel de grootst producerende wijnregio ter wereld), schudt de Languedoc van zich af. Andere aandachtspunten van de producenten in de Languedoc: het bewaarpotentieel en de aantrekkelijke aankoopprijzen (want weinigen lijken erbij stil te staan dat ook syrah-carignan-grenache-mourvèdre en marsanne-roussanne-picpoul en de andere lokale druiven stijlvol kunnen verouderen), de vraag of syrah vloek of zegen is voor de regio, het beschermen van oorsprongsbenaming (piquepoul heet de druif, Picpoul de Pinet de regio: wat als de Australische “picpoul” op de Europese markt komt?), het biolabel in een regio die van nature geschikt is voor druiventeelt, de onderlinge solidariteit en het gedeelde kwaliteitsstreven binnen de subregionale associaties, respect voor het verlaten van de platgetreden paden (biodynamische wijnbouw, aanplant regio-vreemde druivenrassen o.a.).
Blog imageBlog imageBlog image

Werden ontmoet, gesproken, uitgehoord, zeer in waarde geacht: Pujol-Izard, Château l’Amiral (2009!), Château Tour Boisée, Château Guery (alle Minervois), Mas du Soleilla (La Clape), Domaine Léon Barral (2004 !), Domaine du Causse Noir, Domaine Florence Alquier, Château Laurens, Domaine du Météore, Domaine des Prés Lasses/Château Autignac (alle Faugères), Domaine Turner Pageot (Pézenas), Domaine La Croix Gratiot (2013 !) Cave de l’Ormarine, Domaine Félines Jourdan (alle Picpoul de Pinet), Domaine La Madura, Domaine Castigno, Domaine La Maurerie (alle Saint-Chinian).

Ik wou nog weten hoe het zat met de classificatie van de cru’s: tot voor enkele maanden telde ik er zeven, omdat de officiële website dat zo liet vermoeden, maar het werden er steeds minder naarmate de trip vorderde en de vraag letterlijk gesteld werd. Over Corbières-Boutenac, La Clape, Minervois-La Livinière lijkt iedereen het eens. Over Saint-Chinian Berlou, Saint-Chinian Roquebrun, Terrasses du Larzac en Pic Saint Loup niet.

(Intussen gaf de Middellandse Zee ons nog meer fraais: vers geplukte mosselen en oesters uit het Bassin de Thau, tielle à la sètoise en andere lokale delicatessen in een schandalig gezellige lijst van lokale bistro's. Wijnschrijven. Het went nooit.)

Blog imageBlog imageBlog image
(foto's genomen door de reisgezellen en mezelf)







After 500 years, you get used to the placeDe eerste keer

Posted by Vicky Corbeels Sun, January 28, 2018 18:03:35

De uitspraak pik ik van Diego Barrerar (Bodega Teneguía) die de druivenvariëteiten op La Palma toelicht. De flora in de vracht van Spaanse zeevaarders, die het eiland met Berberse en Portugese invloeden koloniseerden, wordt nu als autochtoon beschouwd. De malvasia heeft Kretenzische wortels en is traditioneel late oogst, natuurlijk zoet en op hout bewaard. Restsuiker is des eilands, de “afrutado” is betaalbaar halfdroog maar smaakt lekker off-dry.

Blog imageBlog image

De druivenstok is gewend geworden aan dit eiland. Aan zijn omstandigheden van vochtige schaduw (onder 500m en in het oosten), zon (tussen 500m-2000m en in het westen), vulkanische grond (as, puimsteen, zand in het zuiden) stenige lagen (drie miljoen jaar oud in het noorden rond de centraal-noordelijke krater) en wind (alisios wind en wolken uit het oosten).


Gewenning trad ook op aan viticultuur en vinificatie: kleine percelen met verschillende variëteiten pie franc door elkaar, en vaso, en rastro en andere laag-bij-de-grond begeleiding van de plant, opvoeding op kastanje- en dennenhout. Op dennenhout mag enkel wit, rood en rosé in het noorden onder de stijl tea wine. Trends zijn het in ere herstellen van die tradities en nieuwe internationale experimenten zoals het droog vinifiëren van malvasia, het oogsten voor absolute rijpheid, het bewijzen van bewaarpotentieel en parcellaire selectie.

Denominación de Origen (Protegida) La Palma, zonder subregionale onderverdeling, is voor ambitieuze, reizende wijnmakers een blok aan het been. De oorsprongsbenaming laat toe om eenzelfde druif over de hele 600 ha wijnareaal van het eiland te plukken en te assembleren, maar niet om druiven van eeuwenoude percelen samen te vinifiëren (want “teveel witte druiven in een rode blend” bijvoorbeeld). Tenerife doet het op dat vlak beter en is bekender bij de wijnliefhebber: het heeft om te beginnen 5 sub-DO’s.

Parcellaire vinificatie geeft complexe en authentieke wijnen voort, dat proefde ik bij Bodegas Teneguía en bij Vinos Matias i Torres, beide in het zuiden (Fuencaliente) opererend.

Bij Bodegas Teneguía (coöperatieve ontstaan in de jaren ’70) is de serie Llanos Negros een experiment van overtuiging: een blend van 4 witte druiven (listan, sabro, malvasia, vijariego) bleef acht jaar op inox en werd gebotteld onder de naam “La Tabaquero“. De “La Time” bevat listan blanco die 15 jaar op cement verbleef. Teneguía’s wijnmaker Carlos Lozano past nog het liefst parcellaire selectie toe, rotsvast overtuigd van het ijzersterke karakter van de druiven als monocepage en in assemblage.

Blog image

Victoria Torres is vijfde generatie en eerste vrouwelijke wijnmaakster bij Matias i Torres en heeft het hele proces, van perceelselectie tot marketing, in eigen handen. Zij maakt wijnen die tot de meest specifieke, onconventionele, fragiele van het eiland behoren, alle met haar stempel. Sinds 2010 zoekt ze uitbreiding in gehuurde percelen, streeft naar bio zonder label, vertoeft ze in de cirkel van wijnmakers die het contact met professionelen op prijs stelt uit nieuwsgierig eigenbelang. Ontstellend lang in nasmaak, eerlijk et energiek zijn haar verschillende cuvées van listan blanco. Sinds de 19e eeuw is de listan, palomino op het vastenland en mission in Zuid-Amerika, de favoriete underdog van de familie. De druif onderscheidt de noordelijke van de zuidelijke percelen op La Palma en overheerst de vinificatie. Op kastanjevat (waarvan, ik quoteer, de toasting het omgekeerde effect heeft van eikenvaten) is de listan tintenlend en blijven minerale bodem en zomerfruit primeren. Onder een laag flor doet de verfrissende smaak (“gedistilleerd water” volgens de wijnmaakster) niet onder voor de geur van gebakjes, fruitlikeur en nootjes. Victoria experimenteert met constante fermentatie op inox voor de listan uit het zuidelijke Fuencaliente. De smaken van zilt, wiite pruim, nootjes, witte chocola, gedroogde/patisserie citrus schil is zo verschillend van de listan uit het noordelijke Garafia, waarbij de rijpe zuren van gestoofd rabarber, gember, zaagsel de kop opsteken. Beide behouden een florale neus; van zomergele bloem tot meiklokjes.
Blog image

Een mateloze bewondering hield ik over voor deze dame van 20.000 flessen per jaar. Toen ze vertelde hoe de oude pers uit 1885 nog steeds gebruikt wordt (geen druk op het knopje, wel voeten in het sap, balken draaien – duwen – trekken - heffen) en waarom (omdat het eiland bij technische problemen niet direct vervangstukken bezit), dacht ik aan het grotere bedrijf dat ik eerder die week bezocht: Vega Norte. Twintig jaar oude coöperatieve in het noorden, productie 400.000 flessen per jaar, oogsten van 245 druiventelers. Hier geen gebrek aan druiven, aan assemblage mogelijkheden, dus aan constante productie. De fameuze tea wine mocht ik bij Vega Norte proeven. Maar evengoed zitten ze hier met technische uitdagingen: de productie en verkoop nemen jaarlijks toe en er wordt gezocht naar plaatsuitbreiding. Nergens bij de lokale handelaars op het eiland zag ik op een half uur zoveel klanten over de vloer komen. De kolonie Duitsers en lokale Palmero’s smaken Vega Norte, wellicht ook de onklopbare prijzen voor de eiland-assemblage wijnen.

Blog image

Op dit eiland moet je wandelen, langs gestolde lava die rakelings langs pie franc wijnranken stroomde. Al stappend wordt de vraag opgelost hoe één druif, de zure palomino van de sherry, zo’n gedaanteverwisseling kan ondergaan in de huid van listan blanco.


Info: Vinos La Palma







Etiketten en visualsKennis delen

Posted by Vicky Corbeels Sun, January 14, 2018 20:16:55

Eén uitdager was nodig voor dit artikel. Een bezoeker op de beurs die mijn wijn smaakte maar nog meer onze discussie over visuele marketing. Etiketten. Flesvorm. Lettertype en logo. Stond ik niet de mooiste labels van de beurs te promoten, nl. die van Albamarina, dan had ons geprek wellicht de wending van wijnbouwer vs. Europese subsidies genomen. Een interessante man met open geest en zalige bulderlach, Hans-Peter Schoonenberg. “Schrijf dat nou es allemaal op” wakkerde hij mijn uitgedaagde ego aan, nadat we hadden bekeken hoe mijn buren zich presenteerden. Links: klassieke flessen met lettertype aangepast aan de gewichtige appellatie, drie dagen lang mooi in lijn gezet. Rechts: onstapelbare bommen die de vernieuwing van varietals aan de man bracht, elke dag slordiger op tafel verspreid. Achter ons, ach god, ik moet het bij naam noemen: barolo’s in flessen die je in de kerstboom hangt, maar niet koopt voor het inzicht van de wijnboer. Wel elke dag netjes volgens fleskleur (purper! roos!) gestationeerd. Dat Hans-Peter zich de moeite troostte om zelfs maar 10 minuten aan ons standje te vertoeven, had alles te maken met de boodschap die eigenaar Mario Notaroberto hem gaf: het label met de gouden eikels en de naam Ariddi, wees resp. op houtopvoeding (aglianico op foeders) en tannine (aglianico tout court). Namen krijgen betekenis, logo’s een onuitwisbare indruk. Albamarina is Italiaans voor “aube sur mer” of “ochtendstond op zee” en kijk toch es dat pictogram… Vlinders en parentale linken vinden hun eerbetoon, de wijnmaker schiet een pijl in het hart van de klant.


En daar gaat het om. Een gewichtige wijnschrijver zei vorig jaar over een Belgisch etiket dat het nooit de markt zal penetreren. Ik kwam in een groentewinkel vanochtend, op 40 km van het wijnbedrijf, en herkende de fles meteen. De wijnmaker had me zijn etiket in audio en video uitgelegd en ik respecteerde zijn kleurige keuze. En vooral: ik had de fles in de winkel opgemerkt en zijn verhaal herinnerd. Hans-Peter heeft gelijk: visuals zonder verhaal en uitleg bevatten zelden een opwindende wijn.
Blog image



Ambassadeur Champagne 2018Champagne

Posted by Vicky Corbeels Tue, November 07, 2017 17:57:18

Het begon met enkele aanmoedigingen om in te schrijven voor de competitie Ambassadeur Champagne. Ik dacht dat ik de grote lijnen over de vinificatie van champagne kende, tot op het moment dat ik besliste deel te nemen.

Thema voor 2018: dégorgement en dosage. De vragenlijst en korte dissertie die met de kandidatuur gepaard gingen, brachten twijfel over wat ik precies wist en de berg van details die ik nooit eerder aanraakte. Wat een dagtrip werd dit.

Heerlijk studeren op het onderwerp waar ik al jaren over lesgaf. Het overbrengen van de procedure in de meest eenvoudige bewoordingen leek in de verste verte af te staan van de details van het champagne maken. Ik nam er technische boeken bij, bezocht champagne producenten, had vragenlijsten op basis van het lastenboek waar ik vele noodzakelijkheden had gehighlight. Hoezo geagregreerde persen, hoezo percentages van chaptalisatie, hoezo het vrijgeven van reserves, hoezo hoezo hoezo?!

Het werd snel duidelijk hoe mijn theoretische veronderstellingen een andere taal hanteerden van het jargon van de man op het druivenveld. Ik sprak Chinees, de champagne maker Latijns. Het is door toevallige, onverwachte tussenkomsten dat ik begreep dat de wetteksten die champagne omkaderen, een andere realiteit belichamen dan de vragen die ik, puur voor het theoretische inzicht, kon stellen.

Mijn begrip en bewondering voor champagne werden er alleen maar groter door. De techniciteit en grond-eigenheid van champagne zijn zo uniek, dat champagne makers ze door en door belichamen. De wetteksten, in de vorm van lastenboeken, zijn strikt en onverbiddelijk. Toch is er een ongekende diversiteit, waar ik nog maar het tipje van de ijsberg had gezien. Vanop een afstand, met de verrekijker.

Zo goed als ik kon bereidde ik me voor. In Amsterdam organiseerde Perswijn de ongeëvenaarde Tour de Champagne, net voor de finale. Daar leerde ik de onnavolgbare Michiel Demarey kennen, de ridder, de Champagnist. Ik verloor mezelf in dosages, prise de mousse, Krug en Veuve en een andere Veuve en tientallen onafhankelijke champagne huizen die onberispelijk mooie flessen op de markt brengen.

De finale haalde ik, maar ik bleef laureate. Gelukkig maar, want ik word tenminste niet op falingen afgerekend. Integendeel, ik zal nu lesgeven aan professionelen en nooit meer champagne op dezelfde lijn zetten als “andere méthodes traditionnelles”. De afgevaardigde van het CIVC zei me na de concours, dat ze tijdens mijn proef het gevoel had dat ik champagne wàs. “Ik belichaamde de druiven en het geweld van de vinificatie”. Een mooiere erkenning van hoe ik in het wijnwereldje sta, kon ik niet krijgen. Ik was het, die de prise de mousse onderging. Ik was het, die vocht tegen de oxidatieve shock. Ik ben het, die het onderwerp nooit meer loslaat.

Ieder die geïntrigeerd is door deze concours Ambassadeur Champagne, raad ik aan om deel te nemen. Het is een trip voor de obsessed, een streling voor het ego. Of ik zelf nog deelneem, laat ik in het midden. Het is en blijft een competitie, waar een leergierige strijdlust moet passen in een strikt kader. De compensatie is niet niks, een week tussen de goden in champagne voor de Europese finale, maar onder de radar ontdek ik intussen tergend mooie proeverijen …

Taittinger: verslag van een bezoek (oktober 2017)Champagne

Posted by Vicky Corbeels Tue, November 07, 2017 17:44:24

Grande Maison Taittinger, négociant-manipulant met bijna 300ha wijnareaal, is de bewaarder van 1800 jaar geschiedenis. De krijtkelders, door de Romeinen uitgehouwen in de derde eeuw en nog steeds in gebruik, werden expliciet vermeld door Unesco. In 2015 werden de “Coteaux, Maisons et Caves de Champagne” als werelderfgoed erkend.



Meer nog dan geschiedenisbewaarder, is Taittinger ondanks een kort vreemdgaan in 2005 opnieuw succesvol in familiale handen. Pierre-Emmanuel Taittinger is zich bewust van deze historische erfenissen en van de eisen van de markt. Hij betrekt één van zijn twee dochters en zoon nauw bij de commerciële beslissingen. Dochter Vitalie, letterlijk de verpersoonlijking van de naturel français, verschijnt steeds vaker op promomateriaal voor de Taittinger champagnes. De andere dochter Virginie creëerde intussen haar eigen champagne merk.

Ook niet onbelangrijk voor een groep wijnreizigers: Taittinger zet de deuren open op zondag. Wij waren gezien de toeloop van bezoekers gezegend met een privé-tour, dankzij de tussenkomst van invoerder Va.s.co.

Blog imageEen educatief filmpje visualiseerde de verstrengeling van aardse en katholieke macht in de middeleeuwen: de hertogen van regio Champagne wijdden de kerk aan de heilige Nicaise (aartsbisschop in 1231) in de 13e eeuw. Bij opgravingen werden muren van de abdij ontdekt, vernield tijdens de Franse revolutie, bovenop en naast de tien eeuwen oudere Romeinse kalksteengroeven. Al die elementen komen terug in de huidige cuvées: de prestige champagne van Taittinger heet Comtes de Champagne (Thibault IV is de inspiratie voor de “hertogen”) en 10% van de totale productie trekt de mousse op fles in de 17 tot 20m diepe crayères. Niet te missen bij een bezoek: de schachten waarlangs de Romeinen kalksteen opdiepten. Deze werden uiteraard verstevigd, de vrees voor instorting is ongegrond. Er liggen tenslotte ook miljoenen champagnes te rijpen, geen miniem detail voor de verzekeringen.

De Cave Saint-Nicaise is de bezoekruimte, de Cave de la Justice de plaats waar keldermeester Loïc Dupont en opvolger Alexandre Ponnavoy geen seconde wijken van de productie: de andere 90% komt ernaartoe voor vinificatie, assemblage, rijping, dégorgement en expeditie.

We kregen alle tijd om vier emblematische Taittingers te proeven. Tijd was nodig, om het geweld van de ontkurking en de koude serveertemperatuur te temperen.

We begonnen met de Prélude des Grands Crus, een cuvée gecreëerd in 2000 uit assemblage van 11 GC percelen. Een gelige schittering en riipe neus (nat krijt, zwavel, vlezig, zanddeeg, gegrilde nootjes maar ook vers citrussap) verraadden een langere periode sur lattes. Voor de smaak speelde een hogere temperatuur in het voordeel: we kwamen bij de eerste proef niet verder dan “citroen/-sap (bitters en zuren), stevige sprankel op de papillen, vlezig en droog” maar dit harmoniseerde na 15 minuten.

De Brut Réserve, de klassieker van Taittinger met 40% chardonnay – 35% pinot noir – 25% pinot meunier uit 35 crus (huidige fles op de markt is voornamelijk 2012), blijft de fles voor de meerwaardezoeker in de meest vermarkte champagnes. Ook hier komt de goudgele kleur terug, met iets meer vers exotisch fruit (kiwi, papaya) rondom gist- en lactische aroma’s. De zachte, sensuele ervaring op de tong is een bron van complexiteit: fris ongezoet appelsap, gember, peper, evenwicht in de smaakcirkel en ronduit sexy.

Les Folies de la Marquetterie verwijst naar het Château de la Marquetterie in Pierry en de vier hectare wijngaard (“Les Folies”) waarvan Taittinger sinds kort een monocru produceert. Geen assemblages van percelen dus, wel van druiven. 55% pinot noir op foeders gevinifieerd + 45% chardonnay, vijf jaar sur lies. Een florale, vette, honing-nat kalkige neus en een mooie dosis ijzer, gember, gras, rijpe gisten in de mond. Een champagne die nostalgie opwerpt, en de mond doet wateren.

Comtes de Champagne 2006 werd de afsluiter. De vorm van de fles is een kopie van het artefact dat werd opgediept uit de middeleeuwse kelders, onder copyright van Taittinger. Acht tot tien jaar sur lies en onder liège-muselet, al die jaren tweemaal per week geremueerd. Chardonnay uit vijf Grand Cru Côte des Blancs-dorpen. Zoals dat gaat met extreem lange gisting: de cordon was delicaat en beperkt, maar wel persistent. Het boeket van wax, nat krijt, patisserie met gekonfijte abrikoos en zoute gegrilde nootjes beloofden een geweldige lange finale in de mond. Een vette en vlezige aanzet lieten impressies van walnoten door, later van champignons en gedroogde abrikoos. Twintig minuten later en na herproeving van bovenstaande cuvées kwamen er droge leisteen en metalen, gember en belegen gouda bovenop. De allerlaatste slok, voor het verlaten van de privé degustatiezaal, was als van een chartreuse. Wereldschokkend mooie cuvée die zich niet laat “vangen” door ongeoefende paletten. Ikzelf sta nog maar aan het begin van mijn champagne-carrière, maar de Comtes de Champagne hoop ik weldra te kunnen vergelijken met even complexe genialiteit van vinificatie.


Met dank aan Wim Van Goethem van VAS.CO voor het organiseren van het privé-bezoek.





Drappier: Avant tout, avant-garde!Champagne

Posted by Vicky Corbeels Fri, August 11, 2017 15:11:44

Blog image
Licht beschaamd stond ik in Urville voor de trappen van Maison Drappier. Letterlijk klein, want drie meter hoger bevond zich de miljoenenproductie van het champagnehuis waar ik al jaren mee werkte en waar ik NOG NOOIT was langs geweest.

Maison Drappier heeft een bijzonder verhaal. Het brengt elk jaar 1,6 miljoen flessen op de markt, de capaciteit van een kleine Maison de champagne*. De gelijkenis met een Maison gaat verder: van de 120 ha druivenranken die vruchten dragen voor Drappier champagne, is er 60 ha onder “location” bij récoltants. Toch is de familie nooit in de verleiding gekomen om de productie naar een champagne-hoofdstad over te brengen, noch om het bedrijf uit handen van de familie te geven. Niet dat het aanbod er niet was… een deel van de premium champagnes rijpt trouwens sinds 1988 in een ondergrondse gang in Reims, in flessen die vertrekken vanuit Urville. De caves in de Aube zijn historisch even interessant als die onder de steden Epernay en Reims, maar minder diep, minder vochtig en minder koel. De natuurlijke rijping in de krijtgangen van het noorden doet de grote cuvées van Drappier alle eer aan.

Om maar te zeggen: de familie Drappier beslist geheel onafhankelijk van mogelijke aandeelhouders over de champagne Drappier. De achtste generatie is stilaan aan zet: Hugo, jongeman van 26 jaar, denkt na over de uitdagingen van de toekomst en het staat vast dat die tijdig, inventief en innovatief worden aangepakt, zoals het traditie is bij Drappier. Vader Michel nam alvast het besluit om 1/3 van de wijngaarden in productie bij Drappier naar biologische wijnbouw om te schakelen. Andere nieuwigheid: de vorm en structuur van de flessen. Kortere hals = minder oxidatie. Filter in de glasstructuur van de transparante flessen = minder lichtpollutie en dus tragere veroudering. En, natuurlijk, wordt met geen vinger geraakt aan de 50 are aan arbanne.

Blog image

De provocaties en avant-garde aanpak van de Drappiers sinds de eerste generatie (zich in 1808 in Urville vestigen, in de Côte des Bars, een regio die pas sinds 90 jaar tot de regio van champagne behoort. of nog: voluit kiezen voor pinot noir, op een moment dat “champagne” net beslist had om zo wit mogelijk te zijn) blijken een kenmerkende constante doorheen de jaren. Vandaag hoor je een koppige, glimlachende, overtuigde en overtuigende Michel praten over de redenen waarom mrc geen optie is voor hem, waarom hun sulfitages nooit meer dan 35mg bedragen (en hoe de state-of-the-art persen van Coquard daaraan bijdragen), waarom de liqueurs de dosage tot 30 jaar oud mogen zijn en hij dus een réserve perpétuelle nastreeft, waarom de liège+agraphe voor de Jéroboam 2006 en Mathusalem wél mag, waarom elk perceel apart wordt gevinifieerd, wat het eiken ei daar staat te blinken en waarom samenwerkingen in het buitenland nooit onder de naam van Drappier gebeuren.

Een rondleiding in de droge, best aangename gangen in Urville bracht me tot veel vragen die alle geduldig en voorbereid werden beantwoord. “Je vais pas te vouvoyer, ça te dérange pas?” “Tu as besoin de combien de temps pour tes questions, 20 minutes? 30 max ? ». Drie uur later en het ijs in duizend stukken gebroken, was ik een spons die zich volgezogen had met kennis.

Ik was uiteraard te laat op de volgende afspraak, maar ik had zonet een kleurrijke, mensverheffende ontmoeting gehad. Niet één, wel 6. Grootvader André had over zijn vriendschap met Paul Bocuse verteld, Michel was nieuwsgierig naar de literatuur in mijn koffertje, kleinzoon Hugo luchtte zijn hart: “ik werk hard om te weten hoe het op papier allemaal zit, maar ik ken (nog) niet dezelfde verhalen uit het verleden”. Ach, in het Frans klinkt het allemaal beter.

Het zit helemaal goed met Drappier. Ze leken verbaasd dat ik het begrip “avant-garde” kleefde op hun business sérieux, maar zeg nu zelf…

Degustatie:

Brut Nature (pinot noir): vers groenkruidig, vlezig in de neus. Rijpe citrus over heel het palet met gember in nasmaak.

Brut Nature rosé (pinot noir saignée): aardbei en ander rijp tot dtoog geconfijt fruit, lichte smaken van fermentatie, lineair bitter, aangenaam zacht pikant in de nasmaak.

Carte d’Or (de trots van grootvader André: 80% pinot noir, 15% chardonnay, 5% pinot meunier): rijpe abrikoos en rauw vlees in de neus, bitters en zuren geïntegreerd en ook fris, weer met gember in de nasmaak.

Quattuor (« Blanc de Quatre Blancs » 25% arbane, 25% petit meslier, 25% blanc vrai, 25% chardonnay, alle samen gevinifieerd. 7 weken na dégorgement) : grijzig-gele tint met extreem fijne belletjes, krijt, rijp geel fruit, vers vegetaal, en licht vineus in de neus, heel droog en pompelmoes in de mond met nette afdronk van -alweer- gember.

La Grande Sendrée 2008 (55% pinot noir, 45% chardonnay. 1/3 van de assemblage 9 maanden op fouders, 7 jaar sur lie. Bio zonder certificaat) : Magistraal. Geen gember ditmaal.

*De Maisons de Champagnes, samen met de Grandes Marques de Champagnes, zijn négociants (meestal négociant-manipulant NM omdat ze ook eigen wijngaarden bezitten) die sinds de 18e eeuw hun champagne productie in Reims en Epernay onderbrachten. Vele werden buiten de stichtende familie overgenomen en brachten daardoor meer commerciële en industriële kennis in de champagne wereld. De Maisons zijn traditioneel partner van de druiventelers (récoltants, gegroepeerd in de Syndicat Général des Vignerons de Champagne) van wie ze druiven aankopen en met wie ze op gelijke basis deel uitmaken van de overkoepelende Comité Interprofessionnel du Vin de Champagne . Informatieve websites: Maisons Champagne en Syndicat Général des Vignerons de Champagne





Lastenboek en (slechts enkele) uitdagingenChampagne

Posted by Vicky Corbeels Fri, August 11, 2017 14:56:37

Blog image
Wanneer je je verdiept in de vinificatie van champagne, met wat achtergrond van wereldwijnen die de “methode tradtionnelle” toepassen, is de conclusie dat deze laatste term, behalve voor Cava en Franciacorta, nauwelijks meer om het lijf heeft dan de tweede fermentatie op fles en een minimumperiode sur lie. De méthode champenoise, nog steeds nonchalant in een adem genoemd met de traditionnelle, is van een ander kaliber. Een kaliber met de vorm van een lastenboek dat weinig plaats laat voor interpretatie, met een geografische cultuur die ontzettend beschermend is, een controlerend orgaan dat dag op dag actief is, een intern netwerk dat iedere speler in Champagne determineert.

Volgens Jean-Marc Séleque wordt jaarlijks 0,1% van de champagnemakers uitgesloten van de appellatie, wegens praktijken die niet conform zijn aan de regels (van het fameuze lastenboek). Op ruim 5000 druiventelers is dit heel weinig, omdat de controles eerder stimulerend en collegiaal dan vermanend willen zijn. Wat vermeden moet worden zijn zowel overproductie (kwaliteit van de druiven) als gebrek aan productie (de opslag van reservewijnen is gelimiteerd, maar voldoende om jaarlijks 25 tot 30% toe te laten in de productie van bsa champagne).

Ondanks het zware lastenboek wordt champagne vandaag uitgedaagd om de toekomst in te schatten: de klimatologische veranderingen dwingen tot reflectie over het gedrag van druivenrassen in een warmer klimaat. Plus: de kritische wijndrinker wordt milieubewuster.

Blog image

De grote frustratie, een eeuw geleden, was het koude klimaat dat de champenois moesten trotseren. De wijnen met aanzien, die van de regio’s in het zuiden, hadden allemaal een hoger alcoholgehalte en een aanzienlijke moelleux. Twee kenmerken die Champagne van nature niet had. Er werd een oplossing gevonden in de samenstelling van de reservewijnen: cognac en geconcentreerde zoetere druivenmost, nog aangelengd met suiker uit biet of suikerriet. André Drappier herinnert zich nog de tijd dat hij bonbonnes van cognac Pradier ontving, om aan de Drappier van de jaren ’50 toe te voegen. Zoon Michel, huidig zaakvoerder, vertelt het smakelijk en met gevoel voor nuance. De toon dezer dagen is die van minder alcoholische, “frisse wijn”-champagne; daar hoort geen cognac meer bij. Ook de verbeterde geconcentreerde most heeft Michel, na kortstondige experimenten, afgewezen: de moût concentré rectifié veranderde de identiteit van zijn basiswijnen.

Blog image

Als het behoud van de frisheid van de basiswijnen nu geslaagd is, dan duikt het spook van de klimaatverandering op: hoe (over)rijp dreigen pinot noir en chardonnay te worden? Krijgt de pinot meunier niet te veel confit? Omdat dit trio druiven historisch tot de meest geslaagde/gesmaakte cuvées kwam, werden andere druiven zoals de pinot blanc, arbanne, petit meslier massaal verlaten. Gaarden werden uitgerukt, want de druiven kennen een moeilijkere teelt en bleven zuur, al kreeg (en krijgt) de pinot blanc nog enigszins krediet. Momenteel zijn er discussies aan de gang om arbanne en petit meslier opnieuw plantrechten te verlenen: in de nabije toekomst krijgen we dus iets meer arbanne, die fris blijft ook in hete millesimes, dan de huidige 0,5ha die in de Aube achterblijven.

En er is de kritische minderheid, de wijnfanaten die geen genoegen meer nemen met ijzige bubbels en suikerrest die de basiswijn verbergen. Champagne, op veel trager tempo dan de andere Franse wijnregio’s, beseft dat de consument zijn recht van inzage opeist. Deze wil de naakte wijn zien en begrijpen om er thuis zorgeloos van te genieten. Met als gevolg dat de “chemische –ciden”-helicopters de wijngaarden niet meer massaal overvliegen, dat biocertificaten* en stempels van Haute Valeur Environnementale een toenemende afzet kennen in Champagne, dat klanten worden geïnformeerd via allerlei media. De open attitude creëert een wereldwijd kwaliteitsminnend publiek waarvan verwacht wordt dat het zich sinds de crisis van 2008 trouw aan het unieke product zal binden.

Blog image

*De “bio’s” zijn 9% van het totaal aantal wijnmakers in Frankrijk, in Champagne leeft 1,5% de bio voorschriften na. In 2015 was 486 ha van de champagne wijngaarden bio, waarvan 129 in conversie, in handen van 113 domeinen. Dit was een stijging van 11% tegenover 2014. Cijfers van de Association Interprofessionnelle des Vins de l'Agriculture Biologique de Champagne en van Agence Bio.



Champagne : de echo’s van vochtige keldersChampagne

Posted by Vicky Corbeels Thu, August 10, 2017 00:19:55

Schools, op een rijtje:

1. Juli 2015 : Unesco registreert de “Coteaux, Maisons et Caves de Champagne” op de werelderfgoedlijst.

2. Mei 2017 : masterclass “De troef van Champagne-Ardenne: De perfectie Van Wijnmakers” in de Franse Ambassade in Brussel.

3. Juli 2017: bezoeken aan Mumm en Perrier-Jouët op uitnodiging van Pernod-Ricard. Bezoeken aan Drappier, Gremillet, Jean-Marc Seleque, Larmandier-Bernier.

Het is door het schrijven aan het relaas van laatsgenoemde visites, dat ik doorheb dat een onverwachte rode draad tussen de drie momenten zit.

Dus:

2. Op vraag van Champagne-Ardenne dacht ik een masterclass over het Champagne-verhaal uit. Het moest informatief zijn voor een professioneel publiek, met weetjes over vernieuwing en trends. Fijn. Eerst wou ik weten waar “Champagne-Ardenne” voor stond, want de toeristische dienst ervan noemt zich nog steeds naar de voormalige regio.* De promotie van de champagne-beleving staat centraal in de activiteiten van Champagne-Ardenne, maar evenzeer de herdenking van de wereldoorlogen en de impact op de streek.

3. Het bezoek aan de négociants Mumm en Perrier-Jouët bevatte een wandeling door hun ondergrondse kelders in resp. Reims en Epernay. Tijdens de eerste wereldoorlog werd de stad Reims voor 80% vernield door het Duitse leger, dat zich een weg vocht naar Parijs. Reims overleefde dankzij het leven dat ondergronds werd verdergezet. De caves herbergden tussen ’14-’18 hospitalen, scholen, legervoorraadplaatsen. Een deeltje van dat ondergrondse erfgoed is nu de productie-eenheid van Mumm. Tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikte het Duitse leger de caves van Epernay als cellen voor krijgsgevangenen. In de krijtgangen van Perrier-Jouët staan de getuigenissen daarvan in de muren gegrift.

1. Unesco zet de doorslaggevende redenen voor de erkenning als werelderfgoed uiteen op haar website. De “caves” in de “Coteaux, Maisons et Caves de Champagne” zoals die in juli 2015 door Unesco zijn geregistreerd, hebben niet enkel hun sporen verdiend in het proces van champagne vinificatie. Unesco geeft in de inleiding aan dat de erkenning van de “Coteaux, Maisons et Caves de Champagne” om de historische en professionele champagne-productie gaat, dus worden de “caves” gemakkelijk louter als opslagplaats van rijpende champagnes en prise-de-mousse etappe beschouwd. De erkenning van Unesco zou in mijn ogen meer om het lijf moeten hebben, want zelfs vrouwen worden op hun technologische, historische, netwerkende waarde geschat in de registratie van Unesco:

“The Champagne Hillsides, Houses and Cellars are the outcome of expertise perfected over the generations, of exemplary inter-professional organisation and of the protection of the appellation, as well as the development of inter-cultural relations and social innovations over a long period of time, which women also took part in..”


De studie van champagne brengt me tot belevenissen in Champagne, die belevenissen van 3 generaties voor me tastbaar maken. Het begon allemaal met het boek van Peter Doomen, nadien met wat vragen over het ambassadeurschap van champagne, en hier zit ik over wereldoorlogen na te denken. Waarom was mijn middelbare scholing daarover zo krank?

*De administratieve regio Champagne-Ardenne bestaat sinds 2016 niet meer (deze ging met Alsace en Lorraine op in de nieuwe regio “Grand Est”) maar de naam werd wel behouden voor de toeristische organisatie van Champagne en Ardennen.